Wspomnienie Żuławskiego na 41. FFG
 

Jeden z najwybitniejszych i najbardziej cenionych na świecie polskich reżyserów Andrzej Żuławski zmarł 17 lutego 2016 roku. 41. Festiwal Filmowy w Gdyni uczci pamięć twórcy „Na srebrnym globie” retrospektywą jego filmów i wydarzeniami przypominającym jego kunszt reżyserski.

Andrzej Zulawski fot Andrzej J Jaroszewicz

Andrzej Żuławski. Fot Andrzej J. Jaroszewicz

Ostatni film reżysera – głośny „Kosmos – będzie można obejrzeć w ramach sekcji „Polonica 20 września o 14.30 w Multikinie. Andrzejowi Żuławskiemu poświęcona jest także w większości sekcja Czysta klasyka In memoriam, której projekcje będą odbywać się w Gdyńskim Centrum Filmowym. W ramach „Czystej klasyki”, której partnerem jest Cyfrowe Repozytorium Filmowe, obejrzymy cztery zrekonstruowane cyfrowo filmy mistrza: „Trzecią część nocy (20 września), Diabła (20 września), Na srebrnym globie (21 września) oraz francusko-niemieckie Opętanie” (21 września).

21 września o 15.00 w Multikinie odbędzie się warsztat „Wizjoner i kaskader, który poprowadzi Andrzej J. Jaroszewicz, słynny operator, który przez wiele lat współpracował z Andrzejem Żuławskim. Ich szczególna relacja twórcza zaczęła się na planie filmu „Diabeł”, przy którym Andrzej J. Jaroszewicz był operatorem kamery. Jako samodzielny autor zdjęć Jaroszewicz pracował przy filmach „Na srebrnym globie”, „Borys Godunow”, „Błękitna nuta” i „Szamanka”. Współpraca ta przyniosła obu twórcom Złotą Żabę dla duetu reżysersko-operatorskiego podczas Festiwalu Camerimage. W trakcie spotkania Andrzej J. Jaroszewicz opowie o swojej współpracy z Andrzejem Żuławskim, a także przybliży widzom, jak z perspektywy operatora filmowego wyglądało tworzenie świata wizualnych metafor, obecnego w wielu filmach Żuławskiego. Opowieść o tym, jak Andrzej J. Jaroszewicz i Andrzej Żuławski budowali stronę wizualną w swoich dziełach w dużej mierze dotyczyć będzie filmu „Na srebrnym globie” – jednego z najbardziej nowatorskich filmów w historii polskiego kina. Współorganizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie Autorów Zdjęć Filmowych PSC i Magazyn FilmPRO.

Ponadto w Gdyńskim Centrum Filmowym będzie można obejrzeć wystawę werków (czyli zdjęć z planu) pochodzących z prywatnego archiwum Andrzeja J. Jaroszewicza. Fotografie i negatywy, których oryginały są nieraz zniszczone, zostały poddane cyfrowej rekonstrukcji i opracowane na nowo. Większość zdjęć na planie filmowym, rekonstrukcję i opracowanie zdjęć wykonał Andrzej J. Jaroszewicz (filmy – „Najważniejsze to kochać”, „Opętanie”, „Na srebrnym globie”, „Borys Godunow”, „Kobieta publiczna”). Natomiast Stefan Kurzyp jest autorem fotosów i części werków do filmu „Na srebrnym globie”.

– Pokazy odnowionych cyfrowo filmów Andrzeja Żuławskiego to wielkie wydarzenie, bo w licznych rozmowach z polskimi widzami często orientowałem się, że te filmy są wielu Polakom wciąż po prostu nieznane – dodaje Michał Oleszczyk, Dyrektor Artystyczny Festiwalu. – Rzadkie emisje telewizyjne, ograniczona dostępność wydań DVD, spowodowały, że twórca o światowej renomie nie jest dostatecznie znany w kraju swego pochodzenia. Kilka lat temu napisałem notatki programowe o wszystkich filmach Żuławskiego dla Brooklyn Academy of Music w Nowym Jorku i wówczas przekonałem się, jak wielką estymą cieszy się Żuławski wśród kinomanów z całego świata. Nasz przegląd jest po prostu hołdem dla artysty – jednego z największych, jakie miało polskie kino w całej swej historii.

Diabeł

reż. reż. Andrzej Żuławski

Rok 1793. Na mocy traktatów rozbiorowych wojska pruskie wkraczają do Wielkopolski. W klasztorze-więzieniu zjawia się Nieznajomy, zabierając stąd Jakuba, epileptyka i niedoszłego królobójcę. Odtąd tajemniczy mężczyzna kierować będzie losem młodzieńca i zaopatrzywszy go w brzytwę „dla oczyszczenia” – skłoni go do serii zbrodni.

Kolejna odsłona autorskiego, kreacyjnego kina reżysera, z charakterystycznym połączeniem symbolizmu i skrajnego naturalizmu, nerwowym rytmem narracji, nadekspresyjnym aktorstwem. Historia spisku jako opowieść o polskim romantyzmie, szaleństwie historii, ale też filmowa alegoria Marca ’68 ze znakomitą kreacją Wojciecha Pszoniaka. Jeden z polskich „półkowników”: niedopuszczony do rozpowszechniania – i wykorzystany w partyjnych rozgrywkach, mających na celu odsunięcie od władzy liberałów – poniekąd zainicjował zagraniczną karierę reżysera.

Na srebrnym globie

reż. reż. Andrzej Żuławski

Na planecie podobnej do Ziemi rozbija się statek kosmiczny. Ocaleni zakładają osadę nad morzem, najstarszy z nich, Jerzy, rejestruje historię rodzącej się cywilizacji łącznie z rodzącym się kultem swojej osoby. Rodzą się kolejne pokolenia, próbujące pokonać władających planetą Szernów i wyczekujące wybawiciela. Ten w końcu się zjawia.

Nie dokończona adaptacja wizjonerskiej „Trylogii księżycowej” Jerzego Żuławskiego. Historia ludzkiej cywilizacji wyrosłej na Księżycu z czworga astronautów. Założona przez nich na Srebrnym Globie kolonia po wiekach okaże się cywilizacją powielającą wszystkie grzechy ziemskiej.

Opętanie

reż. reż. Andrzej Żuławski

Berlin Zachodni. Mark po długiej nieobecności wraca do domu, w którym panuje chaos, kilkuletni synek jest zaniedbany, Anna rozkojarzona i niestabilna emocjonalnie. Wyznaje mężowi, że ma romans z ekscentrycznym Heinrichem i nie zamierza go zakończyć. Mark podejrzewa, że za dziwnym zachowaniem żony może kryć się jeszcze ktoś lub coś. Wynajmuje detektywa i wkrótce okazuje się, że sekret Anny jest… straszny.

Trzecia część nocy

reż. reż. Andrzej Żuławski

II wojna światowa. Michał, młody inteligent, traci najbliższych – matka, żona i synek zostają zamordowani. Wstępuje do konspiracji. Dramatyczny przypadek sprawia, że zostaje świadkiem porodu, a rodząca kobieta, Helena, jest łudząco podobna do jego zmarłej żony. By pomóc jej i dziecku, zatrudnia się jako karmiciel wszy. Wkrótce się okazuje, że jego życie z Heleną powiela wcześniejsze…

Jeden z najoryginalniejszych i najefektowniejszych debiutów w historii polskiego kina. Inspirowana wojennymi doświadczeniami rodziny Żuławskich (zwłaszcza ojca reżysera) niezwykła wizja okupacji jako spełniającej się Apokalipsy. Odwaga formalna (gorączkowy rytm narracji, niepokojąca muzyka Andrzeja Korzyńskiego, wizyjne zdjęcia Witolda Sobocińskiego, ekspresyjne aktorstwo) połączona z etycznym przesłaniem nakazującym wierność wartościom w czasie katastrofy i nadzieja, że z chaosu może powstać nowe życie.

 
Źródło: Festiwal Filmowy w Gdyni

 

Katagoria: Festiwal Filmowy Gdynia 2016
Słowa kluczowe: , , , , , ,
Opublikowano 1 rok temu.
Publikacja była czytana: 1024  razy.